Belgilar boʻyicha: farzandingizda nimani payqadingiz?

Yorgʻoqda moyak sezilmaydi

Moyak goh yorgʻoqda boʻlib, goh yuqoriga (chov sohasiga) tortilsa, bu koʻpincha retraktil moyak boʻladi. Moyak yorgʻoqda hech qachon koʻrinmasa va sezilmasa, bolani bolalar urologiga koʻrsating.

• Tushmagan moyak (kriptorxizm) Moyak yorgʻoqqa tushmagan boʻlsa: qachon oʻzi tushishi mumkin, nega operatsiya 6–12 oylikda tavsiya etiladi, paypaslanmaydigan moyakda nima qilinadi.
• Retraktil moyak: yuqoriga qochadigan “uyatchan” moyak Sovuqda yoki tegilganda yuqoriga qochadigan, lekin yorgʻoqqa tushirsa boʻladigan moyak: nega koʻpincha meʼyor varianti va nega har yili tekshiruv kerak.

Yorgʻoqda ogʻriqsiz shish yoki tugun

Ogʻriqsiz shish yoki tugun odatda shoshilinch holat emas, lekin bolani yaqin orada bolalar urologiga koʻrsatish kerak. Shish toʻsatdan qattiq va ogʻriqli boʻlib qolsa, joyiga kirmasa yoki bola qusayotgan boʻlsa, bu qisilgan chov churrasi boʻlishi mumkin: darhol tez tibbiy yordamga murojaat qiling.

• Epididim kistasi va spermatotsele: moyak ustidagi ogʻriqsiz shish Moyak ustidagi ogʻriqsiz, yumshoq shish: epididim kistasi nima, UTT nima uchun kerak, nega koʻpincha kuzatish yetarli va qachon operatsiya qilinadi.
• Gidrotsele: yorgʻoqda suyuqlik yigʻilishi Chaqaloqlarda yorgʻoqning suyuqlik bilan kattalashishi: nega koʻpincha oʻzi oʻtib ketadi, chov churrasidan farqi, qachon operatsiya kerak.
• Bolalar va oʻsmirlarda varikotsele: darajalari va davolash Oʻsmir oʻgʻil bolalarda yorgʻoq venalarining kengayishi: darajalari, moyak oʻsishini kuzatish, operatsiya qachon kerak va qaysi usul tanlanadi.
• Bolalarda chov churrasi Bola yigʻlaganda chovida paydo boʻladigan boʻrtma: nega yuzaga keladi, qisilgan churra qanday tanib olinadi va nega operatsiya kechiktirilmasligi kerak.
• Bolalarda moyak oʻsmasi: yorgʻoqda ogʻriqsiz tugun Balogʻatgacha boʻlgan oʻgʻil bolalarda moyak oʻsmasi: ogʻriqsiz tugun, qancha tez shifokorga borish kerak, UTT va AFP, moyakni saqlovchi operatsiya.

Oʻsmir yigitning yorgʻogʻida kengaygan tomirlar

• Bolalar va oʻsmirlarda varikotsele: darajalari va davolash Oʻsmir oʻgʻil bolalarda yorgʻoq venalarining kengayishi: darajalari, moyak oʻsishini kuzatish, operatsiya qachon kerak va qaysi usul tanlanadi.

Kertmak (sunnat terisi) orqaga surilmaydi

• Fimoz: kertmak ochilmasa Bolalarda kertmak (sunnat terisi) ochilmasligi koʻpincha meʼyor. Qachon davolash kerak, krem qanday qoʻllaniladi, nega uni kuch bilan ochish mumkin emas.
• Balanopostit: jinsiy olat boshi va kertmakning yalligʻlanishi Bolada jinsiy olat uchining qizarishi, shishishi, yiringli ajralma: sabablari, uyda parvarish, qachon antibiotik kerak, xatna qachon muhokama qilinadi.
• Skleroatrofik lixen (BXO): kertmakning oq, chandiqli torayishi Oʻgʻil bolalarda kertmakning oqarib qattiqlashishi va chandiqli torayishi: skleroatrofik lixen belgilari, nega xatna tavsiya etiladi, meatostenoz xavfi.

Siydik chiqarish teshigi jinsiy olatning uchida emas

• Gipospadiya: siydik chiqarish teshigining pastda joylashishi Gipospadiya nima, turlari, nega “tugʻma xatnali” koʻringan bolaga xatna qilinmasligi kerak, operatsiyaning eng maqbul vaqti va natijalari.
• Epispadiya: siydik chiqarish kanalining ustki tomondan ochiq boʻlishi Bolalarda epispadiya: oʻgʻil va qizlardagi belgilari, ekstrofiya bilan bogʻliqligi, siydik tuta olmaslik va jarrohlik yoʻli bilan tuzatish.

Jinsiy olat kichik koʻrinadi

• Yashirin jinsiy olat Jinsiy olat kichik koʻrinadi, aslida normal oʻlchamda: yashirin olat sabablari, mikropenisdan farqi, xatna nega kechiktiriladi va operatsiya qachon kerak.
• Mikropenis: meʼyoriy oʻlchamdan farqi, tashxis va davolash Oʻgʻil bolada yoshga mos jinsiy olat oʻlchami, uni toʻgʻri oʻlchash, mikropenisning yashirin olatdan farqi, gormonal sabablar va davolash.

Jinsiy olat qiyshiq

• Bolalarda tugʻma jinsiy olat qiyshiqligi va buralishi Tugʻma jinsiy olat qiyshiqligi va olatning oʻz oʻqi atrofida buralishi: qanday darajasi meʼyor, tuzatish qachon muhokama qilinadi.
• Gipospadiya: siydik chiqarish teshigining pastda joylashishi Gipospadiya nima, turlari, nega “tugʻma xatnali” koʻringan bolaga xatna qilinmasligi kerak, operatsiyaning eng maqbul vaqti va natijalari.

Xatnadan keyin muammo bor

Xatnadan keyin 10 daqiqa bosib turganda ham toʻxtamaydigan qon ketishi yoki bolaning siya olmasligi shoshilinch holat: darhol shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qiling.

• Xatnadan keyingi muammolar va ularni tuzatish Xatnadan keyin qon ketishi, meatostenoz, teri koʻprikchalari, kam yoki koʻp kesilgan teri, chandiq qisib qoʻygan olat: qaysi biri normal, qaysi biri tuzatiladi.
• Meatostenoz: siydik chiqarish teshigining torayishi Xatnadan keyin siydik oqimi ingichka va yuqoriga yoʻnalgan, siyganda ogʻriq: meatostenoz belgilari va kichik tuzatish operatsiyasi (meatotomiya).

Tunda siydigini tuta olmaydi

• Tungi enurez (tunda siydik tuta olmaslik) 5 yosh va undan katta bola tunda siyib qoʻysa: sababi nima, davolashni qachon boshlash kerak, enurez budilnigi, desmopressin va uyda nima qilish mumkin.
• Enurez budilnigi: ota-onalar uchun yoʻriqnoma Tungi enurezda budilnik: kimga mos, birinchi kechalar, ota-onaning vazifasi, kundalik, natijani qachon kutish va enurez qaytsa nima qilish kerak.

Kunduzi siydigini tuta olmaydi

• Kunduzgi siydik tuta olmaslik va tez-tez siyish Hojatga oʻrgangandan keyin kunduzi siydik tuta olmaslik, toʻsatdan kuchli siyish istagi, choʻkkalab olish: sabablari, tekshiruv va uroterapiya.
• Ich qotishi va siydik pufagi: birga uchraydigan muammolar Ich qotishi nega siydik tuta olmaslik va siydik yoʻllari infeksiyalariga olib keladi, bolada ich qotishini qanday tanish va davolash mumkin.
• Qizlarda ektopik siydik nayi: meʼyoriy siyish bilan birga doimiy tomchilash Qiz bola meʼyorida siyadi, lekin ichki kiyimi kun boʻyi hoʻl: ektopik siydik nayining belgilari, buyrak ikkilanishi bilan bogʻliqligi, tekshiruv va davolash.
• Kulganda siydik tuta olmaslik: bola kulganda hoʻl boʻlib qolsa Bola faqat kulganda hoʻl boʻladi va siydik pufagi toʻliq boʻshaydi: kulganda siydik tuta olmaslikning sababi, tekshiruv, uroterapiya va dori davosining oʻrni.

Tez-tez siyishga boradi, lekin ishtonini hoʻl qilmaydi

• Bolalarda tez-tez siyish: kunduzgi pollakiuriya Bola kunduzi har soatda hojatga boradi, lekin kiyimini hoʻl qilmaydi va ogʻriq yoʻq: pollakiuriya nima, qachon diabet va infeksiya tekshiriladi.
• Kunduzgi siydik tuta olmaslik va tez-tez siyish Hojatga oʻrgangandan keyin kunduzi siydik tuta olmaslik, toʻsatdan kuchli siyish istagi, choʻkkalab olish: sabablari, tekshiruv va uroterapiya.
• Ich qotishi va siydik pufagi: birga uchraydigan muammolar Ich qotishi nega siydik tuta olmaslik va siydik yoʻllari infeksiyalariga olib keladi, bolada ich qotishini qanday tanish va davolash mumkin.

Qiz bolaning ichki kiyimi hojatdan keyin hoʻl boʻladi

• Qizlarda vaginal reflyuks: siygandan keyin tomchilab turish Qizning ich kiyimi siygandan keyin hoʻl boʻlib qoladi: vaginal reflyuks nima, unitazda toʻgʻri oʻtirish qanday yordam beradi, qachon boshqa sabab izlanadi.
• Qizlarda labial sinexiya: kichik jinsiy lablarning yopishib qolishi Kichik qizlarda jinsiy lablarning yopishib qolishi: nega paydo boʻladi, qachon davolash kerak, krem qanday qoʻllanadi va nega kuch bilan ajratib boʻlmaydi.
• Kunduzgi siydik tuta olmaslik va tez-tez siyish Hojatga oʻrgangandan keyin kunduzi siydik tuta olmaslik, toʻsatdan kuchli siyish istagi, choʻkkalab olish: sabablari, tekshiruv va uroterapiya.
• Qizlarda ektopik siydik nayi: meʼyoriy siyish bilan birga doimiy tomchilash Qiz bola meʼyorida siyadi, lekin ichki kiyimi kun boʻyi hoʻl: ektopik siydik nayining belgilari, buyrak ikkilanishi bilan bogʻliqligi, tekshiruv va davolash.

Isitma va siyganda achishish

Isitma 3 oylikdan kichik chaqaloqda boʻlsa yoki biqin ogʻrigʻi, qusish, holsizlik boʻlsa, shu kuni shifokorga murojaat qiling. Siydik tahlili va ekmasi imkon boʻlsa antibiotikdan oldin olinadi.

• Bolalarda siydik yoʻllari infeksiyasi Bolalarda siydik yoʻllari infeksiyasining yoshga qarab belgilari, siydikni toʻgʻri yigʻish, davolash va qaysi bolaga qoʻshimcha tekshiruv kerakligi.
• Pielonefrit: bolalarda buyrak infeksiyasi Bolalarda isitmali buyrak infeksiyasi: belgilari, davolash muddati, buyrakda chandiq qolish xavfi va qanday tekshiruvlar kerakligi.
• Vezikoureteral reflyuks (VUR): siydikning buyrakka qaytishi Bolalarda siydikning pufakdan buyrakka qaytishi: darajalari, infeksiya va chandiq xavfi, antibiotik profilaktikasi, endoskopik va ochiq davolash.

Siydik yoʻllari infeksiyasi takrorlanadi

• Vezikoureteral reflyuks (VUR): siydikning buyrakka qaytishi Bolalarda siydikning pufakdan buyrakka qaytishi: darajalari, infeksiya va chandiq xavfi, antibiotik profilaktikasi, endoskopik va ochiq davolash.
• Ich qotishi va siydik pufagi: birga uchraydigan muammolar Ich qotishi nega siydik tuta olmaslik va siydik yoʻllari infeksiyalariga olib keladi, bolada ich qotishini qanday tanish va davolash mumkin.
• Bolalarda siydik yoʻllari infeksiyasi Bolalarda siydik yoʻllari infeksiyasining yoshga qarab belgilari, siydikni toʻgʻri yigʻish, davolash va qaysi bolaga qoʻshimcha tekshiruv kerakligi.

Siydikda qon koʻrinadi

Siydikda laxta boʻlsa, bola siya olmasa, kuchli ogʻriq boʻlsa yoki qon jarohatdan keyin paydo boʻlgan boʻlsa, darhol shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qiling.

• Bolaning siydigida qon (gematuriya) Bolaning siydigi qizil, pushti yoki jigarrang boʻlsa: bu qonmi, sabablari, tekshiruvlar va qachon shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qilish kerak.
• Bolalarda buyrak toshi Bolalarda buyrak va siydik nayi toshlari: belgilari, nega har bir bolaga metabolik tekshiruv kerak, toshning tushishi, ESWL, endoskopik va perkutan davolash.
• Bolalarda buyrak toshini davolash usullari: taqqoslash Bolalarda buyrak va siydik nayi toshini davolash: kuzatuv, dori, ESWL, ureteroskopiya va RIRS, mini-PNL. Tosh hajmi va joyiga koʻra taqqoslash.
• Bolalarda jinsiy aʼzolar shikastlanishi: yorgʻoq, jinsiy olat, oraliq Yorgʻoqqa zarba, zamok shikastlanishi, qiz bolaning oraliqqa yiqilishi: qaysi shikastlar uyda oʻtadi, qachon darhol shoshilinch yordamga borish kerak.
• Vilms oʻsmasi (nefroblastoma): bolaning qornida hosila Vilms oʻsmasi bolalarda eng koʻp uchraydigan buyrak oʻsmasi. Ota-ona nimani sezadi, nega kechiktirmasdan bolalar onkologiyasi markaziga borish kerak.

Siydik oqimi sust yoki siydik tomchilab chiqadi

Yangi tugʻilgan yoki goʻdak yoshidagi oʻgʻil bolada siydik oqimi sust boʻlsa, siydik pufagi toʻlib tursa yoki isitma boʻlsa, shu kunning oʻzida shifokorga murojaat qiling.

• Orqa uretra klapani (PUV) Oʻgʻil bolalarda siydik kanalini toʻsuvchi tugʻma toʻqima burmalari: homiladorlikda va tugʻilgandan keyingi belgilari, endoskopik ablatsiya, umrbod kuzatuv.
• Meatostenoz: siydik chiqarish teshigining torayishi Xatnadan keyin siydik oqimi ingichka va yuqoriga yoʻnalgan, siyganda ogʻriq: meatostenoz belgilari va kichik tuzatish operatsiyasi (meatotomiya).
• Neyrogen siydik pufagi: asab tizimi bilan bogʻliq siydik pufagi faoliyati buzilishi Spina bifida va boshqa nerv tizimi kasalliklarida siydik pufagi: buyraklarni himoya qilish, kateterizatsiya, dori bilan va jarrohlik yoʻli bilan davolash.
• Oʻgʻil bolalarda uretra strikturasi: siydik oqimining sustligi va kuchanish Oʻgʻil bolalarda siydik chiqarish kanalining chandiq bilan torayishi: sust oqim, kuchanish, sabablari (gipospadiya operatsiyasi, jarohat), tekshiruv, davo.

UTTda buyrak kengaygan

• Gidronefroz: bolalarda buyrakning kengayishi Homiladorlikda yoki tugʻilgandan keyin UTTda buyrak kengayishi nimani anglatadi, qachon kuzatish yetarli, qachon tekshiruv va operatsiya kerak.
• Pieloureteral segment torayishi (PUS torayishi) Bolalarda operatsiya talab qiladigan gidronefrozning eng koʻp sababi: belgilari, MAG3/DTPA bilan tashxis va pieloplastika qachon kerak.
• Megaureter: siydik nayining kengayishi Bolalarda siydik nayining kengayishi: turlari, nega koʻpincha oʻz-oʻzidan yaxshilanadi, qachon antibiotik profilaktikasi va operatsiya kerak.
• Homiladorlikda bolalar urologi maslahati: homila UTTsida buyrak yoki siydik yoʻllarida topilma Homiladorlik UTTsida gidronefroz yoki boshqa siydik yoʻli topilmasi: kimga urolog maslahati kerak, nima muhokama qilinadi, tugʻilgandan keyin nima qilinadi.

UTTda yagona, kistali yoki odatiy boʻlmagan joyda joylashgan buyrak

• Bolalarda yagona ishlovchi buyrak Bolaning bitta buyragi bor yoki faqat bittasi ishlaydi: sabablari, sogʻlom buyrakning kattalashishi, har yilgi bosim va siydik tekshiruvi, sport haqida.
• Multikistoz displastik buyrak (MKDB) Homiladorlikda kistalar bilan toʻla, funksiyasi yoʻq buyrak aniqlansa: nimani anglatadi, nega odatda operatsiya kerak emas, yagona buyrakni qanday asrash kerak.
• Ektopik buyrak (distopiya): chanoq buyragi va kesishgan ektopiya Buyrak oʻz joyida emas, chanoqda yoki qarshi tomonda: nega koʻpincha muammo tugʻdirmaydi, qanday tekshiruvlar kerak, qachon davolanadi.
• Taqasimon buyrak: bolalarda buyraklarning qoʻshilib ketishi Ikki buyrakning pastki uchlari bilan qoʻshilishi: qanday aniqlanadi, qaysi muammolar bilan birga kelishi mumkin, qachon kuzatuv, qachon operatsiya kerak.

Qorin devori yoki siydik pufagida tugʻma nuqson

• Siydik pufagi ekstrofiyasi: tugʻilganda ochiq boʻlgan siydik pufagi Bolalarda siydik pufagi ekstrofiyasi: tugʻilgandan keyingi dastlabki choralar, bosqichma-bosqich jarrohlik davolash va umrbod kuzatuv.
• Prune belly sindromi (Eagle-Barrett sindromi) Prune belly sindromi: qorin mushaklarining sustligi, tushmagan moyaklar, kengaygan siydik yoʻllari va uzoq muddatli kuzatuv.

Qiz bolada jinsiy lablar yopishgan, qizargan yoki ichki kiyimida qon dogʻi bor

• Qizlarda labial sinexiya: kichik jinsiy lablarning yopishib qolishi Kichik qizlarda jinsiy lablarning yopishib qolishi: nega paydo boʻladi, qachon davolash kerak, krem qanday qoʻllanadi va nega kuch bilan ajratib boʻlmaydi.
• Qizlarda vulvovaginit: jinsiy aʼzolar sohasida qizarish, qichishish va ajralma Kichik qizlarda jinsiy aʼzolar qizarishi, qichishishi va ajralma: koʻpincha sabab taʼsirlanish. Gigiyena qoidalari va qachon tahlil kerakligi.
• Qizlarda uretra prolapsi: siydik chiqarish teshigida shish va qon dogʻi Qizlarda uretra ichki qavatining tashqariga chiqishi: ichki kiyimda qon, halqasimon shish, krem va vanna bilan davolash, operatsiya qachon kerak.
• Bolalarda jinsiy aʼzolar shikastlanishi: yorgʻoq, jinsiy olat, oraliq Yorgʻoqqa zarba, zamok shikastlanishi, qiz bolaning oraliqqa yiqilishi: qaysi shikastlar uyda oʻtadi, qachon darhol shoshilinch yordamga borish kerak.

Kindik hoʻl boʻlib turadi yoki undan ajralma keladi

Kindik atrofi qizarib shishgan boʻlsa, ajralma yiringli boʻlsa yoki isitma boʻlsa, shu kuni shifokorga murojaat qiling.

• Urakus anomaliyalari: kindikdan suyuqlik kelishi Kindikdan siydik yoki infeksiya bilan bogʻliq ajralma, kindik ostida shish: urakus nima, turlari, qachon kuzatish va qachon olib tashlash kerak.

Jinsiy aʼzolarga zarba yoki shikast

Kuchli ogʻriq, yorgʻoqda kuchayib borayotgan shish, toʻxtamaydigan qon ketishi, siydikda qon boʻlsa yoki bola siydik chiqara olmasa, darhol shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qiling.

• Bolalarda jinsiy aʼzolar shikastlanishi: yorgʻoq, jinsiy olat, oraliq Yorgʻoqqa zarba, zamok shikastlanishi, qiz bolaning oraliqqa yiqilishi: qaysi shikastlar uyda oʻtadi, qachon darhol shoshilinch yordamga borish kerak.
• Moyak buralishi (moyak torsiyasi) Bola va oʻsmirda toʻsatdan moyak ogʻrigʻi: moyak buralishining belgilari, nega har bir soat muhim va nima qilish kerak.

Bolaning qornida hosila (tugun) yoki qattiqlashish

Bolaning qornida hosila (tugun) yoki qattiqlashish sezsangiz, kechiktirmasdan shifokorga koʻrsating.

• Vilms oʻsmasi (nefroblastoma): bolaning qornida hosila Vilms oʻsmasi bolalarda eng koʻp uchraydigan buyrak oʻsmasi. Ota-ona nimani sezadi, nega kechiktirmasdan bolalar onkologiyasi markaziga borish kerak.
• Gidronefroz: bolalarda buyrakning kengayishi Homiladorlikda yoki tugʻilgandan keyin UTTda buyrak kengayishi nimani anglatadi, qachon kuzatish yetarli, qachon tekshiruv va operatsiya kerak.
• Multikistoz displastik buyrak (MKDB) Homiladorlikda kistalar bilan toʻla, funksiyasi yoʻq buyrak aniqlansa: nimani anglatadi, nega odatda operatsiya kerak emas, yagona buyrakni qanday asrash kerak.

Chaqaloqning belida chuqurcha, tuk toʻdasi yoki shish

• Beldagi chuqurcha (sakral chuqurcha) va fiksatsiyalangan orqa miya: qachon tekshiruv kerak? Chaqaloq belida chuqurcha, tuk tutami yoki shish: qaysi belgilar tekshiruv talab qiladi, fiksatsiyalangan orqa miya siydik pufagiga qanday taʼsir qiladi.
• Neyrogen siydik pufagi: asab tizimi bilan bogʻliq siydik pufagi faoliyati buzilishi Spina bifida va boshqa nerv tizimi kasalliklarida siydik pufagi: buyraklarni himoya qilish, kateterizatsiya, dori bilan va jarrohlik yoʻli bilan davolash.