--- title: "Bolalar urologiga qachon yoʻllash kerak" description: "Pediatrlar uchun yoʻllash mezonlari: shoshilinch, qisqa muddatli va rejali holatlar, nima qilmaslik va yoʻllanmaga nimalar ilova qilish kerak." lang: uz url: https://bolalarurologiyasi.com/shifokorlar-uchun/yollanma-mezonlari/ --- # Bolalar urologiga qachon yoʻllash kerak Pediatr va oilaviy shifokor uchun qisqa eslatma: qaysi hollarda bolani bolalar urologiga shoshilinch, qaysilarida bir necha kun yoki 1–2 hafta ichida, qaysilarida esa rejali tartibda yoʻllash kerak. Muallif: [Dr. Parviz Hojiyev](/shifokor/), bolalar urologi (FEAPU). Yangilangan: 2026-yil 3-noyabr. ## Shoshilinch: darhol yoki oʻsha kuni Moyakda toʻsatdan paydo boʻlgan ogʻriq, parafimoz, qisilgan churra, siydik tutilishi, sepsis belgilari yoki siydik pufagi augmentatsiyasidan keyin qorin ogʻrigʻi boʻlgan bola darhol shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga yuboriladi. Qandli diabetga shubha, yangi tugʻilgan chaqaloqda klapanga shubha va jinsiy aʼzolarning noaniq tuzilishi oʻsha kuni mutaxassis koʻrigini talab qiladi. Vizualizatsiya natijalarini kutish davolashni kechiktirmasligi kerak. - [Toʻsatdan boshlangan moyak yoki yorgʻoq ogʻrigʻi](/kasalliklar/moyak-buralishi/)Aksi isbotlanmaguncha buralish deb hisoblanadi. Moyakni saqlab qolish uchun dastlabki 6 soat hal qiluvchi ahamiyatga ega, lekin har bir soat muhim; UTT jarroh koʻrigini kechiktirmasligi kerak - [Parafimoz](/kasalliklar/parafimoz/)Orqaga surilgan va shishgan kertmak (sunnat terisi) oʻz joyiga qaytmaydi - [Qisilgan chov churrasi](/kasalliklar/chov-churrasi/)Ogʻriqli, qattiq, oʻz joyiga qaytmaydigan boʻrtma, qusish - Oʻtkir siydik tutilishi - Yangi boshlangan siydik tuta olmaslik bilan birga poliuriya, polidipsiya va ozib ketishQandli diabetga shubha: oʻsha kuni pediatr koʻrigi va qondagi glyukozani aniqlash - [Yangi tugʻilgan oʻgʻil bolada orqa uretra klapaniga shubha](/kasalliklar/orqa-uretra-klapani/)Ikki tomonlama gidroureteronefroz, devori qalinlashgan siydik pufagi, siydik oqimining sustligi, anamnezda qogʻonoq suvining kamligi (oligogidramnion) - Jinsiy aʼzolarning noaniq tuzilishi, ikki tomonlama paypaslanmaydigan moyaklar, proksimal gipospadiya bilan birga kriptorxizmEndokrinolog bilan birgalikda; adrenal kriz (buyrak usti bezi krizi) xavfi - [Febril SYI bilan birga obstruksiya, yagona buyrak yoki sepsis](/kasalliklar/pielonefrit/) - Augmentatsiya qilingan siydik pufagi boʻlgan bemorda yangi paydo boʻlgan qorin ogʻrigʻi, qorin dam boʻlishi yoki isitmaPerforatsiya istisna qilinmaguncha ## Tez orada: bir necha kun yoki 1–2 hafta ichida Holat hayot uchun xavfli emas, ammo kechikish buyrak yoki moyakka zarar yetkazishi mumkin. Moyakdagi qattiq hosila bir necha kun ichida, qolgan holatlar 1–2 hafta ichida baholanadi. - [Postnatal UTD P2–P3, ikki tomonlama kengayish, siydik nayining kengayishi](/kasalliklar/gidronefroz/) - [Atipik yoki takroriy febril SYI, 12 oylikdan kichik yoshda birinchi febril SYI, SYIdan keyin UTTda yoki DMSAda oʻzgarishlar](/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/)MSUG oʻtkazish masalasi koʻrib chiqiladigan holatlar (EAU 2026); MSUG oʻtkir infeksiya davrida oʻtkazilmaydi. Bu qator urologga yoʻllash haqida: ahvoli ogʻir yoki 3 oylikdan kichik isitmali chaqaloqni avval shu kuni pediatr baholaydi - [Oʻz joyiga solinadigan chov churrasi, ayniqsa goʻdaklarda](/kasalliklar/chov-churrasi/)Goʻdaklarda qisilish xavfi yuqori: operatsiyani kutayotgan bolalarning taxminan 7%ida, chala tugʻilganlarning 11%ida qisilish qayd etilgan (Olesen 2019). Operatsiya keraksiz kechiktirilmaydi - [Infeksiyasiz makrogematuriya](/kasalliklar/gematuriya/) - [Qiz bolalarda normal siyish bilan bir qatorda doimiy, tomchilab siydik oqishi](/kasalliklar/buyrak-ikkilanishi/)Siydik nayi ektopiyasi - Siydik oqimining sustligi, kuchanish, tomchilab siyish - Moyakda qattiq hosila (oʻsmaga shubha: UTT hamda onkomarkerlar, AFP va beta-xorionik gonadotropin (beta-hCG); haftalar emas, bir necha kun ichida) ## Rejali yoʻllanma Davolashning maqbul muddatini oʻtkazib yubormaslik uchun koʻrsatilgan yoshda yoʻllang. - [Tushmagan moyak](/kasalliklar/tushmagan-moyak/)6 oylikda (korreksiyalangan yosh) moyak hali yorgʻoqda boʻlmasa; orttirilgan shaklida darhol - [Gipospadiya](/kasalliklar/gipospadiya/)Tugʻilgandan keyingi dastlabki oylarda; xatna qilmang - [Gidrotsele](/kasalliklar/gidrotsele/)Kamida dastlabki 12 oylik kuzatuvdan keyin saqlanib qolsa. Hajmining kun davomida oʻzgarishi qorin boʻshligʻi bilan tutashuvdan dalolat beradi va urologik baholashni talab qiladi; operatsiya muddati gidrotselening saqlanib qolishi, yondosh churra va moyak patologiyasiga qarab tanlanadi - [Simptomatik fimoz](/kasalliklar/fimoz/)Ogʻriqli siyish yoki siydik oqimining sustligi, oq chandiq, takroriy yalligʻlanish, toʻgʻri oʻtkazilgan davoga javob boʻlmasligi. Siyish paytida kertmakning faqat pufakdek shishishi yoʻllanma uchun sabab boʻlmaydi - [Vezikoureteral reflyuks, takroriy SYI](/kasalliklar/vezikoureteral-reflyuks/) - [Tungi enurez](/kasalliklar/tungi-enurez/)Xavf belgilari boʻlmagan va birinchi qator davoga javob bermagan enurez. Xavf belgilari boʻlsa, shoshilinchlik sababga qarab belgilanadi - [Kunduzgi siydik tuta olmaslik](/kasalliklar/kunduzgi-siydik-tuta-olmaslik/)3–6 oylik uroterapiyaga javob boʻlmasa - [Oʻsmirda varikotsele](/kasalliklar/varikotsele/)Ogʻriq, moyakning kichrayishi yoki asimmetriya - [Kichik koʻrinadigan jinsiy olat](/kasalliklar/yashirin-jinsiy-olat/)Yashirin jinsiy olatni mikropenisdan farqlash uchun - [Simptomatik labial sinexiya](/kasalliklar/labial-sinexiya/) ## Nima qilmaslik kerak - Kertmakni kuch bilan orqaga surmang: fiziologik fimoz meʼyoriy holat. - Gipospadiyasi bor bolani xatna qilmang: kertmak rekonstruksiyada ishlatiladi. - Tushmagan moyakda UTT va gormonal davolashga vaqt yoʻqotmang. - Oʻtkir moyak ogʻrigʻida UTT natijasini kutib, jarroh koʻrigini kechiktirmang. - Bakteriologik ekma uchun siydik qopchasidan foydalanmang va qopchadan olingan namunaning musbat natijasiga koʻra SYI tashxisini qoʻymang: qopcha faqat manfiy natijada SYIni istisna qilishga yordam beradi. - Febril SYIda nitrofurantoin qoʻllamang. - Febril SYIda ekma yoki vizualizatsiya natijasini kutib antibiotikni kechiktirmang va MSUGni oʻtkir infeksiya davrida oʻtkazmang. ## Yoʻllanmaga nimalarni ilova qilish kerak - Barcha UTT xulosalari, iloji boʻlsa tasvirlar yoki disk - Siydik tahlili va ekma natijalari (namuna qanday olingani koʻrsatilgan holda) - Siydik tuta olmaslikda 48 soatlik siyish kundaligi - Avvalgi xulosalar, operatsiya bayonnomalari, qabul qilinayotgan dorilar ## Maslahat Bemorni muhokama qilish yoki bolani qabulga yozdirish uchun WhatsAppga yozing. [WhatsApp](https://wa.me/994504443035) ## Manbalar - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Acute scrotum; Urinary tract infections; Vesicoureteric reflux; Dilatation of the upper urinary tract; Undescended testes; Hypospadias; Daytime lower urinary tract conditions; Monosymptomatic enuresis; Differences of sex development.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/acute-scrotum) - [Mellick LB et al. A systematic review of testicle survival time after a torsion event. Pediatr Emerg Care, 2019.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28953100/) - [NICE guideline NG18. Diabetes (type 1 and type 2) in children and young people: diagnosis and management.](https://www.nice.org.uk/guidance/ng18) - [Olesen CS, Mortensen LQ, Öberg S, Rosenberg J. Risk of incarceration in children with inguinal hernia: a systematic review. Hernia. 2019;23(2):245–254.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30637615/) Materiallar tibbiyot mutaxassislari uchun moʻljallangan. Muayyan bemor boʻyicha qarorni davolovchi shifokor qabul qiladi. --- Maʼlumot ota-onalar va hamkasblar uchun, u shifokor koʻrigining oʻrnini bosmaydi. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.