--- title: "Varikotselektomiya: oʻsmirlarda varikotsele operatsiyasi" description: "Oʻsmirlarda varikotsele operatsiyasi usullari: mikrojarrohlik subingvinal, laparoskopik va embolizatsiya. Afzalliklari, xavflari va tiklanish." lang: uz url: https://bolalarurologiyasi.com/operatsiyalar/varikotselektomiya/ --- [Moyak va chov sohasi](/kasalliklar/#moyak) # Varikotselektomiya: oʻsmirlarda varikotsele operatsiyasi Oʻsmirlarda varikotsele operatsiyasi usullari: mikrojarrohlik subingvinal, laparoskopik va embolizatsiya. Afzalliklari, xavflari va tiklanish. Muallif: [Dr. Parviz Hojiyev](/shifokor/), bolalar urologi (FEAPU). Qisqacha Davomiyligi 45–90 daqiqa. Uyga qachon? Koʻpincha oʻsha kuni. Maktabga qaytish 2–3 kundan keyin. Sport 2–3 haftadan keyin. ## Operatsiyaning maqsadi [Varikotseleda](/kasalliklar/varikotsele/) kengaygan moyak venalari bogʻlanib, qon turgʻunligi bartaraf etiladi. Maqsad moyakning normal oʻsishiga sharoit yaratish, ogʻriqni yoʻqotish va kelajakda sperma sifatini saqlab qolishdir. Operatsiya asosan varikotsele tomonidagi moyak kichikligicha qolayotganda taklif qilinadi: ikki moyak hajmi orasidagi farq 2 ml yoki 20%dan ortiq boʻlsa va bu taxminan olti oy oraliq bilan oʻtkazilgan ikki koʻrikda tasdiqlansa. Ogʻriq, ikki tomonlama varikotsele, katta yoshdagi oʻsmirda sperma koʻrsatkichlarining buzilishi yoki yorgʻoqning sezilarli shishi ham operatsiyani koʻrib chiqishga sabab boʻlishi mumkin. ## Usullar ### Mikrojarrohlik subingvinal varikotselektomiya Chov ostidan 2–3 sm li kesma qilinadi, urugʻ tizimchasi kesma orqali tashqariga olib chiqilib ajratiladi, operatsiya mikroskop ostida bajariladi. Kengaygan venalar bogʻlanadi, moyak arteriyasi va limfa tomirlari saqlab qolinadi. - **Afzalliklari:** arteriya va limfa tomirlari mikroskop ostida aniq koʻrinib saqlanadi; limfa tomirlarining saqlanishi moyak istisqosi (gidrotsele) xavfini kamaytiradi. - **Kamchiligi:** koʻproq vaqt oladi, mikrojarrohlik tajribasini talab qiladi. ### Laparoskopik varikotselektomiya Qorin boʻshligʻidan 3 ta kichik kesma orqali venalar bir joyda bogʻlanadi. Limfa tomirlarini koʻrish va saqlash uchun moyakka maxsus boʻyoq yuborilishi mumkin. - **Afzalliklari:** tez bajariladi, ikki tomonlama varikotsele uchun qulay. - **Kamchiligi:** limfa tomirlari saqlanmasa, gidrotsele xavfi yuqori. ### Embolizatsiya Chov yoki boʻyindagi venadan kateter kiritiladi, moyak venasi ichkaridan maxsus material bilan berkitiladi. Kesma yoʻq, lekin rentgen nurlanishi va tomir ichiga aralashuvni talab qiladi. ## Operatsiyadan keyin - 1–2 kun yengil ogʻriq, oddiy ogʻriq qoldiruvchilar. - 2–3 kundan keyin maktabga qaytish. - 2–3 hafta ogʻir sport va velosipeddan uzoq turish. - Tutib turuvchi ichki kiyim qulaylik beradi. ## Kuzatuv 6–12 oy oʻtgach UTT bilan ikkala moyakning hajmi solishtiriladi. Oʻsmirlarning koʻpchiligida operatsiyadan keyin kichik moyak oʻlchami boʻyicha ikkinchisiga yetib oladi. ## Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak? Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang: shifokorga qoʻngʻiroq qiling yoki eng yaqin shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring. - Yorgʻoqning tez shishishi, kuchli ogʻriq - Yuqori isitma, yaradan yiring chiqishi [Tez tibbiy yordam: 103](tel:103) Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma Limfa tomirlarini saqlaydigan texnikalar (mikrojarrohlik subingvinal yondashuv yoki limfotrop boʻyoq yordamida laparoskopik yondashuv) operatsiyadan keyingi gidrotsele xavfini sezilarli kamaytiradi. Bolalar va oʻsmirlar varikotselesida birorta texnikaning qolganlaridan ustunligi aniq isbotlanmagan; usul bolaning holati va jarrohning tajribasiga qarab tanlanadi. Operatsiyadan keyin moyak hajmi 6–12 oyda UTT bilan qayta baholanishi kerak; oʻsmirlarning koʻpchiligida hajm farqi kamayadi. EAU qoʻllanmasiga koʻra limfa tomirlari bogʻlanganda gidrotsele holatlarning 40%igacha rivojlanadi; turli usullarda muvaffaqiyat 85–100% oraligʻida qayd etiladi. Retsidivning asosiy sababi birinchi operatsiyada bogʻlanmay qolgan urugʻ venasi tarmoqlaridir. ## Qabulda nima qilinadi? 1. Operatsiyaga koʻrsatma moyaklarning UTTda oʻlchangan hajmi va shikoyatlarga qarab belgilanadi. 2. Usullarning afzalliklari va xavflari oʻsmir va oila bilan muhokama qilinadi. 3. Operatsiyadan 6–12 oy oʻtgach UTT bilan moyak hajmi tekshiriladi. [WhatsApp orqali qabulga yoziling](https://wa.me/994504443035?text=Assalomu%20alaykum%2C%20%E2%80%9CVarikotselektomiya%E2%80%9D%20bo%CA%BByicha%20qabulga%20yozilmoqchi%20edim.)Bolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku ## Koʻp beriladigan savollar Operatsiyadan keyin varikotsele qaytishi mumkinmi? Ha, lekin kamdan-kam hollarda. Qaytalanish xavfi usulga va jarrohning tajribasiga bogʻliq; operatsiyadan keyin koʻrik orqali kuzatib boriladi. Gidrotsele nega paydo boʻladi? Venalar bilan birga limfa tomirlari ham bogʻlanib qolsa, moyak atrofida suyuqlik yigʻiladi. Limfa tomirlarini saqlaydigan usullar bu xavfni kamaytiradi. ## Mavzuga oid - [Varikotsele Yorgʻoqdagi kengaygan venalar Kasallik](/kasalliklar/varikotsele/) - [Gidrotsele Moyak istisqosi, yorgʻoqda suyuqlik Kasallik](/kasalliklar/gidrotsele/) - [Bolalarda narkoz Anesteziya, och qolish qoidalari, operatsiyaga tayyorgarlik Davolash](/operatsiyalar/bolalarda-narkoz/) - [Oʻsmirlarda varikotsele Shifokorlar uchun](/shifokorlar-uchun/varikotsele/) Manbalar - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Varicocele.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/varicocele-in-children-and-adolescents) - [Silay MS et al. Treatment of varicocele in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Eur Urol, 2019.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30316583/) Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi. Yangilangan: 2026-yil 4-noyabr --- Maʼlumot ota-onalar va hamkasblar uchun, u shifokor koʻrigining oʻrnini bosmaydi. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.