--- title: "Bolalar urologiyasi atamalari lugʻati | Bolalar urologiyasi" description: "UTT xulosalari, tahlillar va koʻchirmalarda uchraydigan bolalar urologiyasi atamalarining tushuntirishlari." lang: uz url: https://bolalarurologiyasi.com/lugat/ --- # Bolalar urologiyasi atamalari lugʻati UTT xulosasida yoki tahlilda tushunarsiz soʻz bormi? Eng koʻp uchraydigan atamalarning qisqa tushuntirishlari shu yerda. Muallif: [Dr. Parviz Hojiyev](/shifokor/), bolalar urologi (FEAPU). Yangilangan: 2026-yil 4-noyabr. Antibiotik profilaktikasi Takroriy infeksiya xavfini kamaytirish uchun kuniga bir marta kichik dozada beriladigan antibiotik. [Batafsil](/kasalliklar/vezikoureteral-reflyuks/) APD (buyrak jomining old-orqa oʻlchami) Buyrak jomining UTTda oʻlchanadigan old-orqa diametri. Gidronefrozni baholashda kosachalar, buyrak toʻqimasi va siydik nayining holati bilan birga hisobga olinadi. [Batafsil](/kasalliklar/gidronefroz/) Bakteriuriya Siydikda bakteriyalar boʻlishi. Shikoyat boʻlmasa, koʻpincha davolashni talab qilmaydi. [Batafsil](/tekshiruvlar/siydik-tahlili/) Buyrak ikkilanishi (dupleks buyrak) Buyrakning ikkita alohida yigʻuvchi tizimga boʻlinishi. [Batafsil](/kasalliklar/buyrak-ikkilanishi/) Davriy kateterizatsiya (intermittent kateterizatsiya) Siydik pufagini kun davomida bir necha marta ingichka kateter bilan boʻshatish. [Batafsil](/kasalliklar/neyrogen-siydik-pufagi/) Detruzor Siydik pufagi devoridagi mushak. Siydikni chiqarish uchun qisqaradi. Siydik pufagi toʻlayotgan paytdagi ixtiyorsiz qisqarishlari detruzor giperaktivligi deb ataladi va giperaktiv siydik pufagi belgilari bilan kechishi mumkin. Differensial funksiya Har bir buyrakning umumiy buyrak funksiyasidagi ulushi. Meʼyorda 45–55%. [Batafsil](/tekshiruvlar/mag3-dtpa-sintigrafiya/) DMSA Buyrakdagi chandiqlarni va buyrak funksiyasini baholaydigan yadro tibbiyoti (radioizotop) tekshiruvi. [Batafsil](/tekshiruvlar/dmsa-sintigrafiya/) Enurez Tunda siydik tuta olmaslik: 5 yosh va undan katta bolaning uyqu paytida siydigini tuta olmasligi. [Batafsil](/kasalliklar/tungi-enurez/) FEAPU Fellow of the European Academy of Paediatric Urology: Yevropa kengashi (Board) imtihonlarini topshirgan bolalar urologiga beriladigan unvon. Bu jamiyat aʼzoligi emas, malaka darajasi. Fimoz Kertmakni (sunnat terisini) jinsiy olat boshi ustidan orqaga surib boʻlmasligi. [Batafsil](/kasalliklar/fimoz/) Gematuriya (siydikda qon) Siydikda qon: koʻzga koʻrinadigan (makrogematuriya) yoki faqat tahlilda aniqlanadigan (mikrogematuriya). [Batafsil](/kasalliklar/gematuriya/) Gidronefroz Buyrak yigʻuvchi tizimining (jom va kosachalarning) kengayishi. [Batafsil](/kasalliklar/gidronefroz/) Gidrotsele (moyak istisqosi) Moyak atrofida suyuqlik yigʻilishi. [Batafsil](/kasalliklar/gidrotsele/) Gipospadiya Siydik chiqarish teshigining jinsiy olatning pastki yuzasida, odatdagidan pastroqda ochilishi. [Batafsil](/kasalliklar/gipospadiya/) Kaliektaziya Buyrak kosachalarining kengayishi. Uning ahamiyati markaziy yoki periferik kosachalar kengayganligiga va UTTdagi boshqa topilmalarga bogʻliq. [Batafsil](/kasalliklar/gidronefroz/) Kriptorxizm (tushmagan moyak) Moyakning yorgʻoqqa (skrotumga) tushmay qolishi. [Batafsil](/kasalliklar/tushmagan-moyak/) Leykotsituriya Siydikda leykotsitlar sonining oshishi. Bu yalligʻlanish belgisi, lekin har doim ham infeksiya degani emas. [Batafsil](/tekshiruvlar/siydik-tahlili/) MAG3/DTPA Siydikning buyrakdan oqib ketishini va buyrak funksiyasini oʻlchaydigan dinamik tekshiruv. [Batafsil](/tekshiruvlar/mag3-dtpa-sintigrafiya/) Meatus Siydik chiqarish kanalining tashqi teshigi. [Batafsil](/kasalliklar/meatostenoz/) Megaureter Siydik nayi diametrining 7 mm dan katta boʻlishi. [Batafsil](/kasalliklar/megaureter/) MSUG (miksion sistouretrografiya) Siyish paytida bajariladigan va reflyuksni koʻrsatadigan rentgen tekshiruvi. [Batafsil](/tekshiruvlar/miksion-sistouretrografiya/) Orqa uretra klapani Oʻgʻil bolalarda siydik chiqarish kanalining siydik pufagiga yaqin qismida siydik oqimini toʻsuvchi tugʻma toʻqima burmalari. [Batafsil](/kasalliklar/orqa-uretra-klapani/) Orxiopeksiya Tushmagan moyakni yorgʻoqqa tushirib, oʻsha yerda mahkamlash operatsiyasi. [Batafsil](/operatsiyalar/orxiopeksiya/) Parenxima Buyrakning siydik hosil qiluvchi toʻqimasi. Uning yupqalashishi uzoq davom etgan bosimdan dalolat berishi mumkin. Pieloektaziya Buyrak jomining kengayishi. Koʻpincha yengil darajadagi gidronefroz maʼnosida ishlatiladi. [Batafsil](/kasalliklar/gidronefroz/) Pielonefrit Buyrakning bakterial yalligʻlanishi, odatda yuqori isitma bilan kechadi. [Batafsil](/kasalliklar/pielonefrit/) Pieloureteral segment (PUS) Buyrak jomining siydik nayiga oʻtadigan joyi. Bu yerdagi torayish gidronefrozning koʻp uchraydigan sabablaridan biri. Operatsiya zarurati shikoyatlar, buyrak funksiyasi va kengayish dinamikasiga qarab belgilanadi. [Batafsil](/kasalliklar/pieloureteral-segment-torayishi/) Processus vaginalis (qorin pardasining qinsimon oʻsimtasi) Moyak pastga tushayotganda hosil boʻladigan qorin pardasi kanali. Ochiq qolsa, chov churrasi yoki qorin boʻshligʻi bilan tutashgan gidrotsele paydo boʻlishi mumkin. [Batafsil](/kasalliklar/chov-churrasi/) Qoldiq siydik Siyishdan keyin siydik pufagida qolgan siydik. Koʻp boʻlsa, infeksiyaga moyillik oshadi. Siydik nayi (ureter) Siydikni buyrakdan siydik pufagiga olib boradigan nay. Smegma Kertmak ostida toʻkilgan teri hujayralari yigʻilishidan hosil boʻladigan oqish massa. Odatda zararsiz va oʻz-oʻzidan infeksiya belgisi emas. [Batafsil](/kasalliklar/fimoz/) SYI (siydik yoʻllari infeksiyasi) Siydik yoʻllarining bakterial yalligʻlanishi. Isitma bilan kechadigan shakli koʻpincha buyrak yalligʻlanishi (pielonefrit) bilan bogʻliq. [Batafsil](/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/) Torsiya Buralish. Moyak buralishi shoshilinch operatsiyani talab qiladi. [Batafsil](/kasalliklar/moyak-buralishi/) Ureterotsele Siydik nayining siydik pufagiga ochiladigan uchidagi kistasimon kengayish. [Batafsil](/kasalliklar/ureterotsele/) Varikotsele Urugʻ tizimchasi venalarining (pampiniform chigalning) kengayishi. [Batafsil](/kasalliklar/varikotsele/) VUR (vezikoureteral reflyuks, PMR) Siydikning siydik pufagidan siydik nayiga va buyrakka qaytib oqishi. I–V darajalarga boʻlinadi. [Batafsil](/kasalliklar/vezikoureteral-reflyuks/) Xorda (chordee) Jinsiy olatning pastga (ventral) egriligi. Koʻpincha gipospadiya bilan birga uchraydi. [Batafsil](/kasalliklar/jinsiy-olat-qiyshiqligi/) --- Maʼlumot ota-onalar va hamkasblar uchun, u shifokor koʻrigining oʻrnini bosmaydi. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.