--- title: "Qiz bola siygandan keyin ich kiyimi hoʻl: vaginal reflyuks" description: "Qizning ich kiyimi siygandan keyin hoʻl boʻlib qoladi: vaginal reflyuks nima, unitazda toʻgʻri oʻtirish qanday yordam beradi, qachon boshqa sabab izlanadi." lang: uz url: https://bolalarurologiyasi.com/kasalliklar/vaginal-reflyuks/ --- [Siyish va infeksiyalar](/kasalliklar/#siyish) # Qizlarda vaginal reflyuks: siygandan keyin tomchilab turish Qizning ich kiyimi siygandan keyin hoʻl boʻlib qoladi: vaginal reflyuks nima, unitazda toʻgʻri oʻtirish qanday yordam beradi, qachon boshqa sabab izlanadi. Muallif: [Dr. Parviz Hojiyev](/shifokor/), bolalar urologi (FEAPU). Qisqacha Xavflimi? Yoʻq. Hayot uchun xavfli emas, odatda uy sharoitida tuzaladi. Sababi nima? Tizzalar jips holda siyganda siydik qinga oqib kiradi va u yerda vaqtincha toʻplanadi. Asosiy davolash Unitazda oyoqlarni keng ochib oʻtirish. Qachon tashvishlanish kerak? Tomchilash kechayu kunduz doimiy boʻlsa, ektopik siydik nayi boʻlishi mumkin: qizni 1–2 hafta ichida bolalar urologiga koʻrsating. ## Vaginal reflyuks nima? Baʼzi qizlarda siyish paytida siydikning bir qismi qinga oqib kiradi va u yerda vaqtincha toʻplanib qoladi. Qiz unitazdan turganda, sakraganda, yoʻtalganda yoki aksirganda bu siydik tashqariga oqib chiqadi va ich kiyimi hoʻl boʻladi. Bu holat **vaginal reflyuks** (vezikovaginal reflyuks) deyiladi. Nomi oʻxshash boʻlsa ham, vaginal reflyuksning [vezikoureteral reflyuks](/kasalliklar/vezikoureteral-reflyuks/) bilan aloqasi yoʻq: bunda siydik buyrakka qaytmaydi. Vaginal reflyuks koʻpincha hojatxonaga oʻrganib boʻlgan kichik qizlarda uchraydi, yosh ayollarda kam boʻladi. Hayot uchun xavfli emas. ## Nega paydo boʻladi? Asosiy sabab siyish paytida tizzalarning jips turishi. Oyoqlar bir-biriga yaqin boʻlganda siydik qinga oqib kiradi va u yerda vaqtincha toʻplanadi. Xavfni oshiruvchi omillar: - ortiqcha vazn, - shoshib va notoʻgʻri hojatga borish odatlari, - [labial sinexiya](/kasalliklar/labial-sinexiya/), yaʼni kichik jinsiy lablarning qisman yopishib qolishi. ## Belgilari - siygandan bir necha daqiqa oʻtib, koʻpincha unitazdan turganda ich kiyimning hoʻl boʻlishi, - siyish bilan bogʻliq boshqa shikoyatlarning (toʻsatdan qistash, tungi enurez) yoʻqligi, - jinsiy aʼzolar sohasida qizarish va ogʻriq, baʼzan ajralma va yoqimsiz hid. ## Tekshiruv Tashxis asosan ota-onaning hikoyasi va shifokor koʻrigiga asoslanadi. Tashqi jinsiy aʼzolar koʻpincha normal koʻrinadi. [UTT](/tekshiruvlar/buyrak-va-siydik-pufagi-utt/) har bir qizga shart emas; baʼzan siydik yoʻllari normal ekanini va siydik pufagi toʻliq boʻshalishini koʻrish uchun qilinadi. ## Davolash: unitazda toʻgʻri oʻtirish Vaginal reflyuks dori bilan emas, hojatxona odatlari bilan tuzaladi. Qizingizga quyidagilarni oʻrgating: - unitazda tik oʻtirish, **oyoqlarni keng ochib** turish, - oyoqlari yerga yetmasa, ularni kichik kursichaga qoʻyish, - xohlasa, unitazga teskari, yuzi bilan suv bakiga qarab, otga mingandek oʻtirish: bu holatda oyoqlar oʻz-oʻzidan ochiq turadi, - siydik tugagach, biroz oldinga-orqaga tebranish yoki yoʻtalish, - oʻrnidan turib, sekin oʻngacha sanash, keyin yana oʻtirib siyishga harakat qilish, - artinayotganda salfetkani oraliq sohasiga yengil bosish. Kun davomida muntazam suv ichish, uygʻonganda, uxlashdan oldin va har 2–3 soatda hojatxonaga borish ham foydali. Ortiqcha vazn boʻlsa, ozish shikoyatni kamaytirishi mumkin. Taʼsirlangan teri uchun himoya kremi, sinexiya boʻlsa estrogen kremi tayinlanishi mumkin. Natija odatda juda yaxshi, toʻgʻri oʻtirishdan keyin shikoyatning yoʻqolishi esa tashxisni ham tasdiqlaydi. Qiz ulgʻaygan sari, ayniqsa balogʻat davrida shikoyatlar yanada kamayishi mumkin. ## Qachon boshqa sabab izlanadi? - **Tomchilash doimiy boʻlsa,** yaʼni qiz normal siysa ham, ich kiyimi kechayu kunduz hoʻl boʻlib tursa, bu vaginal reflyuks uchun xos emas. Bunday holatda siydik nayining siydik pufagidan tashqarida, masalan, qinda yoki siydik chiqarish kanalida ochilishi ([ektopik siydik nayi](/kasalliklar/buyrak-ikkilanishi/)) istisno qilinishi kerak; qizni 1–2 hafta ichida bolalar urologiga koʻrsating. Bu holatni operatsiya bilan tuzatish mumkin. - **Jinsiy lablar orasida tirqish koʻrinmasa,** [labial sinexiya](/kasalliklar/labial-sinexiya/) boʻlishi mumkin. - **Toʻsatdan qistash, tez-tez siyish yoki tungi enurez ham boʻlsa,** bola [kunduzgi siydik tuta olmaslik](/kasalliklar/kunduzgi-siydik-tuta-olmaslik/) nuqtai nazaridan baholanadi. - **Isitma, achishish yoki ogʻriq boʻlsa,** [siydik yoʻllari infeksiyasi](/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/) istisno qilinishi kerak. ## Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak? Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang: shifokorga qoʻngʻiroq qiling yoki eng yaqin shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring. - Isitma va siyganda ogʻriq [Tez tibbiy yordam: 103](tel:103) Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma ICCS taʼrifiga koʻra, vaginal reflyuks hojatxonaga oʻrgatilgan qizda siygandan qisqa vaqt oʻtib muntazam, oʻrtacha miqdorda kunduzgi siydik tuta olmaslikdir; boshqa pastki siydik yoʻllari simptomlari va tungi enurez boʻlmaydi. Sababi oyoqlar jips holda siyganda siydikning qin ichida vaqtincha toʻplanishi; mahalliy yalligʻlanish tufayli labial sinexiya bilan birga kelishi mumkin. Ortiqcha vazn xavf omili hisoblanadi. Tashxis anamnezga asoslanadi; UTT shart emas, biroq siydik yoʻllari normal va qoldiq siydik ahamiyatsiz boʻlishi lozim. Davolash postural uroterapiya (oyoqlarni keng ochib yoki unitazga teskari oʻtirish), uning samarasi tashxisni tasdiqlaydi. Baʼzi mualliflarga koʻra, siydik tuta olmaydigan prepubertat qizlarning 12–15%ida sabab vaginal reflyuksdir. Normal siyish fonida doimiy tomchilash vaginal reflyuks uchun xos emas: ektopik siydik nayi istisno qilinishi kerak (teshigi qin dahlizida, uretrada yoki qinda ochilishi mumkin). ## Qabulda nima qilinadi? 1. Tomchilash qachon boʻlishi, kechasi ham kuzatilishi va hojatxona odatlari soʻraladi. 2. Tashqi jinsiy aʼzolar ehtiyotkorlik bilan koʻrikdan oʻtkaziladi, sinexiya va teri taʼsirlanishi tekshiriladi. 3. Unitazda toʻgʻri oʻtirish koʻrsatib beriladi; shubha boʻlsa, siydik yoʻllari va qoldiq siydik UTTda tekshiriladi. [WhatsApp orqali qabulga yoziling](https://wa.me/994504443035?text=Assalomu%20alaykum%2C%20%E2%80%9CVaginal%20reflyuks%E2%80%9D%20bo%CA%BByicha%20qabulga%20yozilmoqchi%20edim.)Bolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku ## Koʻp beriladigan savollar Bu vezikoureteral reflyuks bilan bir xil narsami? Yoʻq. Nomlari oʻxshash boʻlsa ham, vaginal reflyuksda siydik buyrakka qaytmaydi, qinga oqib kirib, u yerda vaqtincha toʻplanadi va keyin tashqariga oqib chiqadi. Bular boshqa-boshqa holatlar. Oʻtib ketadimi? Toʻgʻri oʻtirish bilan natijalar juda yaxshi. Bundan tashqari, qiz ulgʻaygan sari, ayniqsa balogʻat davrida anatomiya oʻzgaradi va shikoyatlar yanada kamayishi mumkin. ## Mavzuga oid - [Labial sinexiya Labial fuziya, kichik jinsiy lablarning bitishib qolishi Kasallik](/kasalliklar/labial-sinexiya/) - [Kunduzgi siydik tuta olmaslik Giperaktiv siydik pufagi, siyish disfunksiyasi Kasallik](/kasalliklar/kunduzgi-siydik-tuta-olmaslik/) - [Buyrak ikkilanishi Dupleks buyrak, ikkilangan siydik nayi, ektopik siydik nayi Kasallik](/kasalliklar/buyrak-ikkilanishi/) - [Vulvovaginit Tashqi jinsiy aʼzolar va qin kirish qismining yalligʻlanishi Kasallik](/kasalliklar/vulvovaginit/) - [Ektopik siydik nayi Ektopik ureter, siydik nayining siydik pufagidan tashqarida ochilishi Kasallik](/kasalliklar/ektopik-siydik-nayi/) - [Pastki siydik yoʻllari disfunksiyasi va kunduzgi siydik tuta olmaslik Shifokorlar uchun](/shifokorlar-uchun/pastki-siydik-yollari-disfunksiyasi/) Manbalar - [Austin PF et al. The standardization of terminology of lower urinary tract function in children and adolescents: update report from the ICCS. Neurourol Urodyn, 2016.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25772695/) - [Romero Ruiz RM. Vaginal reflux: a common cause of urinary incontinence. An Pediatr (Engl Ed), 2015.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26006275/) - [Fernández Ibieta M et al. Vaginal reflux: a forgotten cause of diurnal incontinence in prepubertal girls. An Pediatr (Engl Ed), 2015.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25446797/) - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Ureterocele and ectopic ureter.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/ureterocele-and-ectopic-ureter) - [Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust. Vaginal reflux in children (patient information), 2023.](https://www.cuh.nhs.uk/patient-information/vaginal-reflux-in-children/) - [Alder Hey Children’s NHS Foundation Trust. Vaginal reflux (patient information leaflet).](https://www.alderhey.nhs.uk/conditions/patient-information-leaflets/vaginal-reflux/) Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi. Yangilangan: 2026-yil 31-oktabr --- Maʼlumot ota-onalar va hamkasblar uchun, u shifokor koʻrigining oʻrnini bosmaydi. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.