--- title: "Ureterotsele: bolalarda siydik nayi uchidagi kista" description: "Ureterotsele nima, buyrak ikkilanishi bilan bogʻliqligi, qanday belgilar bilan namoyon boʻladi va endoskopik kesish qachon kerak." lang: uz url: https://bolalarurologiyasi.com/kasalliklar/ureterotsele/ --- [Siydik pufagi va uretra](/kasalliklar/#siydik-pufagi) # Ureterotsele: siydik nayi uchining kistasimon kengayishi Ureterotsele nima, buyrak ikkilanishi bilan bogʻliqligi, qanday belgilar bilan namoyon boʻladi va endoskopik kesish qachon kerak. Muallif: [Dr. Parviz Hojiyev](/shifokor/), bolalar urologi (FEAPU). Qisqacha Shoshilinchmi? Isitma yoki siya olmaslik boʻlsa, ha. Aks holda rejali. Oʻz-oʻzidan oʻtadimi? Yoʻq, lekin har qanday ureterotsele operatsiyani talab qilmaydi. Operatsiya kerakmi? Qaror har bir bola uchun alohida. Infeksiya yoki toʻsilishda odatda endoskopik kesish. Kimda koʻp uchraydi? Qizlarda, buyrak ikkilanishi bilan birga. ## Ureterotsele nima? Siydik nayi (ureter) siydik pufagiga ochiladigan joyda juda tor teshik bilan tugasa, uning oxirgi qismi shar kabi kengayadi va siydik pufagi ichida yupqa devorli kistaga oʻxshab koʻrinadi. Bu holat **ureterotsele** deb ataladi. Siydik bu tor teshikdan qiyinchilik bilan oqqani uchun yuqoridagi siydik nayi va buyrak ham kengayadi. Ureterotselelarning taxminan 80%i **[buyrak ikkilanishi](/kasalliklar/buyrak-ikkilanishi/)** bilan birga uchraydi va buyrakning yuqori qismiga tegishli siydik nayida hosil boʻladi. Qizlarda oʻgʻil bolalarga qaraganda 4–7 baravar koʻp uchraydi. ## Turlari - **Siydik pufagi ichidagi (intravezikal)** ureterotsele butunlay siydik pufagi ichida joylashadi. - **Ektopik ureterotsele** siydik pufagining boʻyni yoki siydik chiqarish kanaligacha choʻziladi. Koʻproq muammo tugʻdiradi. ## Belgilari Bugungi kunda ureterotselelarning aksariyati homiladorlik paytida UTTda aniqlanadi. Aniqlanmagan hollarda quyidagilar boʻlishi mumkin: - isitma bilan kechadigan [siydik yoʻllari infeksiyasi](/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/), koʻpincha hayotning dastlabki oylarida, - siydik oqimining sustligi, siya olmaslik (ureterotsele siydik pufagidan chiqish yoʻlini toʻsib qoʻyganda), - qizlarda siydik chiqarish teshigidan chiqib turgan shishgan toʻqima (prolaps), - katta bolalarda qorin ogʻrigʻi, tosh. ## Tashxis [UTT](/tekshiruvlar/buyrak-va-siydik-pufagi-utt/) asosiy tekshiruv: siydik pufagida yupqa devorli kistoz hosila, kengaygan siydik nayi va buyrak ikkilanishi koʻrinadi. Davolashni rejalashtirish uchun uchta savolga javob topiladi: buyrak har bir qismining funksiyasi qanday, reflyuks bormi va siydik oqimida toʻsilish (obstruksiya) bormi. Reflyuksni tekshirish uchun [MSUG](/tekshiruvlar/miksion-sistouretrografiya/) (miksion sistouretrografiya), buyrakning har bir qismi funksiyasini aniqlash uchun [DMSA](/tekshiruvlar/dmsa-sintigrafiya/), toʻsilishni baholash uchun zarur boʻlsa [MAG3](/tekshiruvlar/mag3-dtpa-sintigrafiya/) yoki MR urografiya oʻtkaziladi. ## Davolash Tugʻilgandan keyin ureterotsele sababli siydik nayi va buyragi kengaygan (gidroureteronefroz) chaqaloqda infeksiyaning oldini olish uchun har kuni kichik dozada [antibiotik profilaktikasi](/kasalliklar/vezikoureteral-reflyuks/) boshlanadi. Keyingi davolash har bir bola uchun alohida tanlanadi. Bunda bolaning holati va yoshi, buyrak har bir qismining funksiyasi, har ikki tomonda reflyuks yoki toʻsilish, siydik pufagidan chiqish yoʻlining toʻsilishi, ureterotsele siydik pufagi ichidami yoki ektopikmi, shuningdek oila va jarroh qaysi davolash usulini afzal koʻrishi hisobga olinadi. - **Endoskopik kesish yoki punksiya.** Sistoskop orqali ureterotsele devorida kichik teshik ochiladi va siydik bemalol oqa boshlaydi. Terida kesik qilinmaydi. Ureterotselesi infeksiyalangan va siydik oqimi toʻsilgan bolada siydikni zudlik bilan chiqarish kerak: buning uchun endoskopik kesish yoki buyrakka teri orqali ingichka naycha qoʻyish (nefrostomiya) bajariladi. Batafsil: [sistoskopiya](/operatsiyalar/sistoskopiya/). - **Kuzatish.** Buyrakning yuqori qismida funksiya deyarli boʻlmasa, toʻsilish va reflyuks boʻlmasa, baʼzi bolalarda faqat kuzatish mumkin. - **Rekonstruktiv operatsiyalar.** Endoskopik kesishdan keyin reflyuks paydo boʻlsa yoki muammo davom etsa, siydik nayini qayta tikish (reimplantatsiya), baʼzan buyrakning funksiyasiz yuqori qismini olib tashlash bajariladi. ## Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak? Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang: shifokorga qoʻngʻiroq qiling yoki eng yaqin shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring. - Isitma, ayniqsa chaqaloqda - Siya olmaslik yoki juda qiynalib siyish - Qiz bolada siydik chiqarish teshigidan chiqib turgan shish (prolaps) [Tez tibbiy yordam: 103](tel:103) Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma Qiz bolada tashqi siydik chiqarish teshigidan chiqib turgan, shishgan, qizil-koʻkimtir toʻqima prolaps boʻlgan ureterotsele boʻlishi mumkin va shoshilinch bolalar urologiga yuborilishi kerak. Antenatal UTTda siydik pufagi ichida yupqa devorli kistoz hosila va buyrak ikkilanishi koʻrilsa, tugʻilgandan keyin erta UTT oʻtkaziladi; ureterotsele sababli gidroureteronefrozi bor yangi tugʻilgan chaqaloqda doimiy antibiotik profilaktikasi boshlanadi. Tasvirlash usullari bilan buyrak qismlarining funksiyasi, reflyuks va obstruksiya baholanadi. Infeksiyalangan obstruktiv ureterotseleda siydik zudlik bilan chiqarilishi kerak: endoskopik dekompressiya (kesish yoki punksiya) yoki nefrostomiya. ## Qabulda nima qilinadi? 1. UTT yordamida ureterotsele, buyrakning tuzilishi va uning qaysi qismi zararlangani baholanadi. 2. MSUG bilan reflyuks va uretraga choʻzilish tekshiriladi, DMSA funksional buyrak toʻqimasini koʻrsatadi, MAG3 renografiya esa siydik chiqishini va har bir qismning funksiyadagi ulushini koʻrsatadi. 3. Davolash rejasi har bir bola uchun alohida tuziladi va oila bilan birga muhokama qilinadi: endoskopik kesish, kuzatish yoki rekonstruktiv operatsiya. [WhatsApp orqali qabulga yoziling](https://wa.me/994504443035?text=Assalomu%20alaykum%2C%20%E2%80%9CUreterotsele%E2%80%9D%20bo%CA%BByicha%20qabulga%20yozilmoqchi%20edim.)Bolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku ## Koʻp beriladigan savollar Endoskopik kesishdan keyin hammasi tugaydimi? Koʻp bolalarda bu yagona muolaja boʻladi. Baʼzilarida kesishdan keyin reflyuks paydo boʻladi yoki yuqori qismning funksiyasi yoʻqligi maʼlum boʻladi, unda ikkinchi operatsiya kerak boʻlishi mumkin. ## Mavzuga oid - [Buyrak ikkilanishi Dupleks buyrak, ikkilangan siydik nayi, ektopik siydik nayi Kasallik](/kasalliklar/buyrak-ikkilanishi/) - [Gidronefroz Buyrak jomining kengayishi (pieloektaziya), buyrakda suv yigʻilishi Kasallik](/kasalliklar/gidronefroz/) - [Megaureter Siydik nayining tugʻma kengayishi Kasallik](/kasalliklar/megaureter/) - [Sistoskopiya Klapan ablatsiyasi, ureterotseleni kesish, stent qoʻyish va olib tashlash Davolash](/operatsiyalar/sistoskopiya/) - [MSUG Miksion sistouretrografiya, siyish paytidagi sistografiya, VCUG, reflyuksni tekshirish Tekshiruv](/tekshiruvlar/miksion-sistouretrografiya/) - [Ektopik siydik nayi Ektopik ureter, siydik nayining siydik pufagidan tashqarida ochilishi Kasallik](/kasalliklar/ektopik-siydik-nayi/) - [Obstruktiv uropatiyalar va antenatal gidronefroz Shifokorlar uchun](/shifokorlar-uchun/obstruktiv-uropatiyalar/) Manbalar - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Obstructive pathology of renal duplication: ureterocele and ectopic ureter.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/ureterocele-and-ectopic-ureter) Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi. Yangilangan: 2026-yil 3-noyabr --- Maʼlumot ota-onalar va hamkasblar uchun, u shifokor koʻrigining oʻrnini bosmaydi. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.