--- title: "Bola tez-tez siyadi, lekin hoʻl qilmaydi: pollakiuriya" description: "Bola kunduzi har soatda hojatga boradi, lekin kiyimini hoʻl qilmaydi va ogʻriq yoʻq: pollakiuriya nima, qachon diabet va infeksiya tekshiriladi." lang: uz url: https://bolalarurologiyasi.com/kasalliklar/tez-tez-siyish/ --- [Siyish va infeksiyalar](/kasalliklar/#siyish) # Bolalarda tez-tez siyish: kunduzgi pollakiuriya Bola kunduzi har soatda hojatga boradi, lekin kiyimini hoʻl qilmaydi va ogʻriq yoʻq: pollakiuriya nima, qachon diabet va infeksiya tekshiriladi. Muallif: [Dr. Parviz Hojiyev](/shifokor/), bolalar urologi (FEAPU). Qisqacha Xavflimi? Siydik tahlili normal boʻlgan odatiy shaklida yoʻq. Zararsiz holat, oʻz-oʻzidan oʻtib ketadi. Qancha davom etadi? Odatda 6 haftadan 6 oygacha, baʼzan qaytalanadi. Qanday tekshiruv kerak? Siydik tahlili. Rentgen va boshqa tasviriy tekshiruvlar odatda kerak emas. Qachon shoshilinch? Kuchli chanqoq, siydik juda koʻp ajralsa yoki bola ozib ketsa: oʻsha kuniyoq shifokorga murojaat qiling. ## Pollakiuriya nima? Baʼzi bolalar toʻsatdan kun davomida juda tez-tez hojatga bora boshlaydi, baʼzan har soatda va undan ham tez-tez. Har safar ozgina siydik keladi, ogʻriq va achishish boʻlmaydi, bola kiyimini hoʻl qilmaydi, tunda esa tinch uxlaydi. Bu holat **pollakiuriya** yoki **kunduzgi odatdan tashqari tez-tez siyish** deb ataladi. Xalqaro bolalar kontinensiyasi jamiyati (ICCS) taʼrifiga koʻra, bu hojatxonaga oʻrgatilgan bolaning kunduzi **kamida soatiga bir marta** siyishi boʻlib, har safar chiqadigan siydik yoshga mos kutilgan siydik pufagi sigʻimining yarmidan kam boʻladi. Taqqoslash uchun: bolalarda kuniga 8 marta va undan koʻp siyish allaqachon tez-tez hisoblanadi. Pollakiuriya koʻproq maktab yoshidagi bolalarda uchraydi, oʻrtacha yosh taxminan 6. Aniq sababi nomaʼlum. Baʼzan undan oldin bolani tashvishga solgan biror voqea boʻladi, lekin koʻpincha hech qanday sabab topilmaydi. Tekshiruvda buyraklar va siydik pufagi sogʻlom boʻlib chiqadi. ## Kechishi Pollakiuriya zararsiz va oʻz-oʻzidan oʻtib ketadi. Odatda 6 haftadan 6 oygacha davom etadi. Baʼzi bolalarda shikoyat 1–2 yil ichida qaytalanib, yana oʻtib ketishi mumkin. ## Boshqa sabablardan farqi Tez-tez siyish boshqa holatlarning ham belgisi boʻlishi mumkin. Ularni birga kechadigan belgilar orqali farqlash mumkin: Holat Odatiy belgilar Pollakiuriya Kunduzi juda tez-tez, ozdan-ozdan siyish; ogʻriq, siydik tuta olmaslik va tunda siyishga turish yoʻq [Giperaktiv siydik pufagi](/kasalliklar/kunduzgi-siydik-tuta-olmaslik/) Toʻsatdan paydo boʻladigan, kechiktirish qiyin boʻlgan siyish istagi; koʻpincha tunda ham siyishga turadi; siydik tuta olmaslik boʻlishi ham, boʻlmasligi ham mumkin [Siydik yoʻllari infeksiyasi](/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/) Siyganda achishish va ogʻriq, baʼzan isitma Qandli diabet Har safar **koʻp** siydik, kuchli chanqoq, ozib ketish, charchoq Eng muhim farq siydik miqdorida: pollakiuriyada bola tez-tez, lekin ozdan-ozdan siyadi, diabetda esa kunlik siydik miqdori koʻp boʻladi. ## Tekshiruv Ogʻriq va boshqa shikoyat boʻlmasa, faqat tez-tez siyishda keng tekshiruv kerak emas, rentgen va boshqa tasviriy tekshiruvlar odatda talab qilinmaydi. Asosiy qadamlar: - shifokor koʻrigi va batafsil suhbat, - infeksiyani istisno qilish uchun **[siydik tahlili](/tekshiruvlar/siydik-tahlili/)**, - 2 kunlik **siyish kundaligi**: bola qachon qancha ichgani va qancha siygani yozib boriladi ([chop etish uchun shakl](/vositalar/siyish-kundaligi/)). Siyish kundaligi ozdan-ozdan tez-tez siyishni siydikning ortiqcha koʻp ajralishidan (poliuriyadan) ajratishga yordam beradi. Chanqoq va ozib ketish boʻlsa, qonda qand tekshiriladi. ## Ota-onalar nima qila oladi? - Farzandingizga u sogʻlom ekanini, buyraklari va siydik pufagi normal ishlayotganini tushuntiring. - Hojatga biroz kechroq borsa ham kiyimi hoʻl boʻlmasligini ayting. - Tez-tez siyishga eʼtibor qaratmang va necha marta borgani haqida gapirmang. Oʻqituvchilar va bolaga qaraydigan boshqa kattalardan uni jazolamaslikni, tanbeh bermaslikni soʻrang. - Suyuqlikni cheklamang, bola kun davomida yetarlicha ichsin. Eʼtibor kamaysa, shikoyat tezroq oʻtib ketishi mumkin. ## Qachon shifokorga murojaat qilish kerak? Tez-tez siyish yangi boshlangan boʻlsa, siydik tahlili qilish uchun bolani bir marta shifokorga koʻrsating. Keyinchalik quyidagilardan biri paydo boʻlsa, qayta murojaat qiling: - siyganda achishish, ogʻriq yoki isitma, - yangi boshlangan kunduzgi yoki tungi siydik tuta olmaslik, - tunda ham kunduzgidek tez-tez siyishga turish, - ich qotishi yoki ich kelishidagi oʻzgarishlar. **Bola haddan tashqari koʻp suv ichsa, koʻp siysa, ozib ketsa yoki holsiz boʻlsa,** navbatdagi qabulni va siyish kundaligi natijasini kutmang: bu qandli diabet belgisi boʻlishi mumkin va bola oʻsha kuniyoq tekshirilishi kerak. ## Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak? Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi rejali qabulni kutmang: oʻsha kuniyoq shifokorga murojaat qiling. Bola juda holsiz boʻlsa yoki qusayotgan boʻlsa, darhol 103 (tez tibbiy yordam) raqamiga qoʻngʻiroq qiling yoki shoshilinch yordam boʻlimiga boring. - Koʻp suv ichish va koʻp siyish bilan birga ozib ketish yoki holsizlik (qandli diabet belgilari) - Isitma, siyganda achishish yoki ogʻriq - Yangi boshlangan siydik tuta olmaslik yoki tunda ham kunduzgidek tez-tez siyishga turish [Tez tibbiy yordam: 103](tel:103) Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma ICCS taʼrifiga koʻra kunduzgi odatdan tashqari tez-tez siyish (pollakiuriya) hojatxonaga oʻrgatilgan bolada kunduzi kamida soatiga bir marta siyish boʻlib, bir martalik oʻrtacha hajm kutilgan siydik pufagi sigʻimining (EBC = 30 × (yosh + 1) ml) 50%idan kam (odatda 10–15%) boʻladi; siydik tuta olmaslik kam uchraydi, nokturiya boʻlmaydi. Tashxisdan oldin polidipsiya, qandli diabet, nefrogen qandsiz diabet, poliuriya (sutkasiga 40 ml/kg dan ortiq siydik), SYI va virusli infeksiya istisno qilinishi kerak. Toʻsatdan paydo boʻladigan, kechiktirish qiyin siyish istagi (imperativ istak, urgency), nokturiya yoki siydik tuta olmaslik bilan kechadigan tez-tez siyish giperaktiv siydik pufagiga shubha uygʻotadi. Ogʻriqsiz tez-tez siyishda dastlabki baholashning asosi siydik tahlili (koʻrsatma boʻlsa, bakteriologik ekish) va 2 kunlik siyish kundaligidir; tasviriy tekshiruvlar muntazam kerak emas. NICE tavsiyasiga koʻra poliuriya, polidipsiya, ozib ketish yoki haddan tashqari charchoq boʻlsa, 1-tip qandli diabetga shubha bilan bola oʻsha kuniyoq bolalar diabetologiya jamoasiga yoʻllanadi. Chop etilgan klinik seriyalarda oʻrtacha yosh taxminan 6, shikoyatlarning oʻrtacha davomiyligi 6 oy. ## Qabulda nima qilinadi? 1. Tez-tez siyish qachon boshlangani, tunda ham boʻladimi, chanqoq, vazn oʻzgarishi va ich qotishi haqida soʻraymiz. 2. Siydik tahlili qilinadi, kerak boʻlsa siydik bakteriologik ekiladi va qonda qand tekshiriladi. 3. Siyish kundaligi asosida siyish soni va siydik hajmi baholanadi, uyda nima qilish kerakligi tushuntiriladi. [WhatsApp orqali qabulga yoziling](https://wa.me/994504443035?text=Assalomu%20alaykum%2C%20%E2%80%9CTez-tez%20siyish%E2%80%9D%20bo%CA%BByicha%20qabulga%20yozilmoqchi%20edim.)Bolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku ## Koʻp beriladigan savollar Bolaga beriladigan suvni kamaytirish kerakmi? Yoʻq. Suyuqlikni cheklash tavsiya etilmaydi, aksincha, bola kun davomida yetarlicha suyuqlik ichishi kerak. Bola buni ataylab qilyaptimi? Yoʻq. Pollakiuriyaning aniq sababi nomaʼlum. Baʼzan undan oldin bolani tashvishga solgan biror voqea boʻladi, lekin koʻpincha hech qanday sabab topilmaydi. Bola siyish sonini boshqara olmaydi, shuning uchun jazo va koyish yordam bermaydi. Bola darsda tez-tez ruxsat soʻraydi. Oʻqituvchiga nima deymiz? Oʻqituvchiga bola sogʻlom ekanini ayting va uning hojatga chiqishiga ruxsat berishini, buning uchun tanbeh bermasligini soʻrang. Tez-tez siyishga kamroq eʼtibor qaratilsa, shikoyat tezroq oʻtib ketishi mumkin. ## Mavzuga oid - [Kunduzgi siydik tuta olmaslik Giperaktiv siydik pufagi, siyish disfunksiyasi Kasallik](/kasalliklar/kunduzgi-siydik-tuta-olmaslik/) - [Siydik yoʻllari infeksiyasi Siydik pufagi yoki buyrak infeksiyasi (sistit, pielonefrit), SYI Kasallik](/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/) - [Ich qotishi va siydik pufagi Siydik pufagi va ichak disfunksiyasi (BBD) Kasallik](/kasalliklar/siydik-pufagi-va-ichak-disfunksiyasi/) - [Siydik tahlili va ekish Umumiy siydik tahlili, siydikni bakteriologik ekish, urokultura Tekshiruv](/tekshiruvlar/siydik-tahlili/) - [Pastki siydik yoʻllari disfunksiyasi va kunduzgi siydik tuta olmaslik Shifokorlar uchun](/shifokorlar-uchun/pastki-siydik-yollari-disfunksiyasi/) Manbalar - [Austin PF et al. The standardization of terminology of lower urinary tract function in children and adolescents: update report from the ICCS. Neurourol Urodyn, 2016.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25772695/) - [Bergmann M et al. Childhood extraordinary daytime urinary frequency: a case series and a systematic literature review. Pediatr Nephrol, 2009.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19093136/) - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Daytime lower urinary tract conditions.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/daytime-lower-urinary-tract-conditions) - [NICE guideline NG18. Diabetes (type 1 and type 2) in children and young people: diagnosis and management.](https://www.nice.org.uk/guidance/ng18) - [St. Louis Children’s Hospital. Pollakiuria (patient information).](https://www.stlouischildrens.org/conditions-treatments/pollakiuria) Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi. Yangilangan: 2026-yil 4-noyabr --- Maʼlumot ota-onalar va hamkasblar uchun, u shifokor koʻrigining oʻrnini bosmaydi. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.